สรุปสั้นที่สุด: SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) ทำหน้าที่มอนิเตอร์และควบคุมเครื่องจักรแบบ real-time ส่วน MES (Manufacturing Execution System) จัดการ workflow ของการผลิตทั้งสาย เช่น work order, traceability และ OEE. พูดง่ายๆ SCADA ตอบว่าตอนนี้เครื่องเป็นยังไง ส่วน MES ตอบว่างานนี้ผลิตถึงไหน ใช้วัตถุดิบ lot ไหน และคุณภาพเป็นอย่างไร
SCADA กับ MES ต่างกันตรงไหน
- ขอบเขตเวลา: SCADA เน้นวินาที/มิลลิวินาที (real-time) ส่วน MES เน้นระดับ order/shift/วัน
- เป้าหมาย: SCADA = เห็นและสั่งการเครื่อง, MES = บริหารการผลิตให้ตรงแผนและตรวจสอบย้อนกลับได้
- ข้อมูล: SCADA อ่าน tag จาก PLC/sensor, MES ผูกข้อมูลกับ work order, BOM, lot และคน
- ผู้ใช้: SCADA = operator/วิศวกรคุมไลน์, MES = planner/หัวหน้ากะ/ฝ่ายคุณภาพ
SCADA ทำอะไร
SCADA คือชั้นที่คุยกับ PLC โดยตรงเพื่อแสดงสถานะและสั่งงานเครื่องจักร โดยทั่วไปประกอบด้วย:
- HMI/Dashboard แสดงค่าจริงของทุก tag (ความเร็ว อุณหภูมิ สถานะ)
- Alarm management เตือนเมื่อค่าหลุดกรอบ
- Historian เก็บ trend ย้อนหลังเพื่อวิเคราะห์
- Remote control สั่ง start/stop/setpoint จากห้องควบคุม
MES ทำอะไร
MES อยู่เหนือ SCADA ขึ้นมาหนึ่งชั้น แปลงแผนการผลิตให้เป็นการลงมือจริงบน shop floor และเก็บหลักฐานทุกขั้นตอน: